Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang tiến hành xây dựng và hoàn thiện dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ nhằm ban hành Tiêu chí xác định các dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự kiến, Bộ sẽ trình dự thảo này lên Thủ tướng vào tháng 8 năm 2025.
Contents
Nhu cầu đầu tư cho thích ứng biến đổi khí hậu
Theo Báo cáo Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) được cập nhật gần đây, nguồn lực từ ngân sách nhà nước chỉ có khả năng đáp ứng khoảng 30% nhu cầu đầu tư cho công tác thích ứng biến đổi khí hậu. Điều này đã đặt ra những thách thức lớn trong việc xác định tiêu chí cho các dự án cần thiết, đặc biệt là tại những khu vực dễ bị tổn thương trước rủi ro thiên tai.
Thích ứng với biến đổi khí hậu cùng với giảm nhẹ phát thải khí nhà kính là hai trụ cột cơ bản trong chiến lược ứng phó với hiện tượng này. Theo các nghiên cứu, thiệt hại hàng năm do khí hậu cực đoan tại Việt Nam tương đương khoảng 1,5% GDP.
Vai trò của Bộ Tài nguyên và Môi trường
Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) được giao trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các bộ và cơ quan liên quan để xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ ban hành các tiêu chí xác định dự án đầu tư và nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tiêu chí này không chỉ giúp hoàn thiện chính sách liên quan đến thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn hỗ trợ các bộ, ngành và địa phương rõ ràng hơn trong việc đánh giá mức độ phù hợp của các dự án với mục tiêu thích ứng biến đổi khí hậu. Qua đó, nó cũng tạo căn cứ cho việc lựa chọn các đề xuất dự án đúng trọng tâm.
Hội thảo tham vấn và nội dung dự thảo
(1).png "Bộ Nông nghiệp và Môi trường Triển Khai Tiêu Chí Xác Định Dự Án Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu 11")
Tại một hội thảo tham vấn gần đây, Cục Biến đổi khí hậu đã nhấn mạnh rằng, biến đổi khí hậu gồm có hai trụ cột chính: giảm phát thải khí nhà kính và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong khi các dự án giảm phát thải đã có nhiều tiêu chí rõ ràng để xác định, thì các tiêu chí cho dự án thích ứng vẫn chưa được xây dựng một cách toàn diện.
Xác định đúng các dự án thích ứng là điều cần thiết để huy động hiệu quả nguồn lực và đảm bảo sử dụng vốn đúng mục đích. Trong thời gian qua, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ trì và phối hợp với các cơ quan liên quan, các chuyên gia để nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn, rà soát lại các quy định của nhiều luật như Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Luật Đầu tư công năm 2024, và Luật Đầu tư năm 2020.
Việc này giúp tiếp cận và xây dựng các tiêu chí cho nhiệm vụ và dự án thích ứng mang tính khả thi và phù hợp với thực tế.
Các tiêu chí chính trong dự thảo
Dự thảo Quyết định về Tiêu chí xác định các dự án đầu tư, nhiệm vụ thích ứng với biến đổi khí hậu thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ sẽ căn cứ vào nội dung báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đề xuất chủ trương đầu tư của các dự án.
Khác với phiên bản dự thảo trước đó yêu cầu phải đáp ứng hàng trăm tiêu chí, lần này chỉ còn 6 tiêu chí chính để xác định dự án đầu tư thích ứng với biến đổi khí hậu, bao gồm:
- Sự cần thiết đầu tư: Đánh giá tính cấp bách của dự án.
- Mục tiêu dự án: Xác định rõ mục tiêu mà dự án hướng tới.
- Địa điểm thực hiện: Lựa chọn vị trí phù hợp để triển khai dự án.
- Các hoạt động: Chi tiết các hoạt động cụ thể trong dự án.
- Tính bền vững: Đảm bảo dự án có thể duy trì và phát triển lâu dài.
- Hiệu quả kinh tế – xã hội: Phân tích lợi ích kinh tế và xã hội mà dự án mang lại.
Nhóm dự án đầu tư liên quan
Dự thảo cũng xác định 6 lĩnh vực chính liên quan đến các nhóm dự án đầu tư thích ứng với biến đổi khí hậu, bao gồm:
- Nhóm dự án thủy lợi và phòng chống thiên tai: Tăng cường cơ sở hạ tầng để ứng phó với thiên tai.
- Nhóm dự án sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản: Tập trung vào các biện pháp chống chịu thời tiết cực đoan và thích ứng với biến đổi khí hậu.
- Nhóm dự án xây dựng và tôn tạo vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên: Nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và mực nước biển dâng.
- Nhóm dự án giao thông: Tăng cường khả năng chống chịu và giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến đổi khí hậu.
- Nhóm dự án xây dựng nhà ở và hạ tầng đô thị: Đảm bảo khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng.
- Nhóm dự án y tế, văn hóa, thể thao và du lịch: Nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu trong các lĩnh vực này.
Tóm lại, việc xác định các tiêu chí cho dự án đầu tư thích ứng biến đổi khí hậu là một bước quan trọng giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả trong ứng phó với biến đổi khí hậu tại Việt Nam.
