Vào ngày 9 tháng 10 năm 2025, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã chính thức phê duyệt Đề án đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam, với tầm nhìn đến năm 2045. Đề án này không chỉ là nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành đường sắt, mà còn thúc đẩy sự tiến bộ công nghệ và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Contents
Mục Tiêu Cụ Thể Đề Án Đào Tạo
Đề án đặt ra mục tiêu rõ ràng và cụ thể qua từng giai đoạn. Trong giai đoạn 2025-2030, ít nhất 35.000 nhân lực sẽ được đào tạo, tập trung vào việc đáp ứng nhu cầu thực hiện các dự án đường sắt tốc độ cao, điện khí hóa và phát triển hạ tầng đường sắt đô thị. Sang giai đoạn 2031-2035, con số này sẽ tăng lên ít nhất 70.000 nhân lực. Đến năm 2045, dự kiến sẽ hình thành một trung tâm đào tạo công nghệ đường sắt hiện đại tại khu vực.
Theo ý kiến của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Phương, Hiệu trưởng Trường Đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh, đề án không chỉ mang tính chiến lược mà còn mang lại động lực lớn cho các cơ sở giáo dục trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho ngành đường sắt.
Định Hướng Chiến Lược Hướng đến Hiện Đại Hóa
Đề án này không đơn thuần chỉ là việc đào tạo nhân lực mà còn nhằm xây dựng một hệ sinh thái kết nối chặt chẽ giữa các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu quốc tế. Thầy Phương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển chương trình lý thuyết gắn liền với thực tiễn, mở rộng hợp tác quốc tế để tạo ra được nguồn nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ đường sắt.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Phú Doanh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cũng chia sẻ quan điểm tích cực về đề án, cho rằng đây là bước đi quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa ngành đường sắt Việt Nam. Ông nhấn mạnh rằng không chỉ cần chú trọng đến lĩnh vực đào tạo kỹ thuật mà còn cần có cái nhìn toàn diện về hệ sinh thái tri thức và nghiên cứu phát triển.
Giải Pháp Thực Hiện Đề Án
Để thực hiện thành công các mục tiêu của đề án, cần có tổng hợp nhiều giải pháp. Trước hết, cần đầu tư vào các cơ sở đào tạo, trang bị các công nghệ tiên tiến, và tạo ra các phòng thực hành mô phỏng nhằm cải thiện chất lượng đào tạo. Thứ hai, việc phát triển đội ngũ giảng viên có khả năng nghiên cứu và giảng dạy bằng tiếng Anh rất cần thiết, giúp sinh viên có cơ hội học hỏi từ những chuyên gia hàng đầu thế giới.
Ngoài ra, việc xây dựng mô hình liên kết giữa Nhà nước, Doanh nghiệp và Cơ sở Đào tạo là rất quan trọng. Nhà nước có vai trò định hướng và đầu tư hạ tầng, trong khi doanh nghiệp sẽ tài trợ học bổng và cung cấp môi trường thực hành cho sinh viên.
Khó Khăn Cần Vượt Qua
Mặc dù đề án mang nhiều cơ hội, vẫn còn nhiều rào cản trong thực hiện, chẳng hạn như thách thức về ngôn ngữ, khác biệt trong chương trình đào tạo, và cơ chế tài chính chưa đủ linh hoạt. Các đơn vị đào tạo cần chủ động xây dựng môi trường hợp tác thực tiễn và nâng cao chất lượng giáo dục, đồng thời cải tiến chính sách đầu tư cho các chương trình đào tạo.
Phó hiệu trưởng Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, thầy Doanh, cho biết trường đã xác định ba định hướng trọng tâm trong việc triển khai đề án. Đó là rà soát chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất cho các phòng thí nghiệm và xây dựng mô hình liên kết ba nhà.
Hướng Đến Tương Lai
Đại học Giao thông Vận tải Thành phố Hồ Chí Minh cũng đang thực hiện nhiều dự án hợp tác quốc tế, đầu tư vào cơ sở vật chất và mở rộng chương trình thực hành. Bên cạnh đó, trường còn thiết kế khung chương trình đào tạo quốc tế cho các chuyên ngành kỹ thuật đường sắt hiện đại.
Theo thầy Phương, các cơ sở đào tạo phải cập nhật chương trình theo tiêu chuẩn quốc tế, mở rộng nhiều hợp tác để phát triển nguồn nhân lực đường sắt. Từ những nỗ lực này, Việt Nam sẽ không chỉ chủ động về nhân lực mà còn có thể trở thành trung tâm xuất khẩu chuyên gia trình độ cao cho khu vực và thế giới.
Tóm lại, Đề án đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035 là một bước đi chiến lược, không chỉ nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững và hội nhập quốc tế của ngành đường sắt Việt Nam.
