Ngày 31/7/2025, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chính thức ban hành Nghị quyết số 14-NQ/ĐU. Nghị quyết này xác định rõ mục tiêu tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) nhằm thúc đẩy ngành nông nghiệp trong bối cảnh đang phải đối mặt với nhiều thách thức về tài nguyên, môi trường và biến đổi khí hậu.
Contents
Bối Cảnh và Tầm Quan Trọng của Nghị Quyết
Việc ban hành Nghị quyết số 14-NQ/ĐU không chỉ là một bước cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị mà còn là sự đáp ứng nhu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thích ứng với xu thế nông nghiệp xanh, tuần hoàn và thân thiện với môi trường. Trong thời gian qua, ngành nông nghiệp và môi trường đã gia tăng nghiên cứu và ứng dụng KHCN vào sản xuất với nhiều kết quả tích cực. Các sản phẩm công nghệ như giống cây trồng, vật nuôi, chế phẩm sinh học và thiết bị công nghệ đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
Tuy nhiên, thực trạng cho thấy hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS vẫn chưa đạt yêu cầu phát triển bền vững. Nhiều tồn tại, bất cập trong tổ chức, quản lý và ứng dụng công nghệ cần được giải quyết để đưa KHCN trở thành nền tảng cho tái cơ cấu ngành.
Đặt KHCN và CĐS Là Trụ Cột Phát Triển
Nghị quyết khẳng định rằng đột phá trong KHCN, ĐMST và CĐS sẽ là động lực chính cho sự phát triển nhanh và bền vững của ngành. Các cấp lãnh đạo phải nâng cao vai trò lãnh đạo, xác định trách nhiệm cá nhân và tạo ra sự chuyển biến thực chất trong việc tổ chức thực hiện. Ngành sẽ tập trung vào lựa chọn công nghệ ưu tiên, đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, và thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Chuyển đổi số cũng sẽ được chú trọng, với việc phát triển hạ tầng số và xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia nhằm phục vụ hiệu quả cho quản lý và điều hành.
Mục Tiêu Đến Năm 2030
Theo kế hoạch, đến năm 2030, tiềm lực KHCN và CĐS trong ngành nông nghiệp phải đạt trình độ tiên tiến ở nhiều lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, môi trường và viễn thám. Mục tiêu phấn đấu bao gồm:
- Tỷ lệ đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng ngành vượt 50%.
- Có trên 12 nhà nghiên cứu KHCN trên mỗi vạn dân.
- Tăng số công bố khoa học quốc tế 10% mỗi năm.
- Tăng số sáng chế và văn bằng bảo hộ 20% mỗi năm.
- Tỷ lệ thương mại hóa sản phẩm KHCN đạt từ 8-10%.
7 Nhóm Nhiệm Vụ và Giải Pháp Trọng Tâm
Nghị quyết đặt ra 7 nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm cần thực hiện:
- Nâng Cao Nhận Thức: Tất cả các cấp lãnh đạo cần thay đổi tư duy về vai trò của KHCN, ĐMST và CĐS. Lãnh đạo phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả.
- Hoàn Thiện Thể Chế: Cần cải cách hành chính và thể chế để hỗ trợ mạnh mẽ cho nghiên cứu và ứng dụng công nghệ, ví dụ như rà soát văn bản pháp luật và thúc đẩy cơ chế minh bạch.
- Đổi Mới Quy Trình: Ngành sẽ cải cách quy trình đặt hàng và xét duyệt các nhiệm vụ KHCN, tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên như công nghệ sinh học và nông nghiệp số.
- Tổ Chức Lại Hệ Thống: Cần sắp xếp lại mạng lưới các đơn vị sự nghiệp KHCN theo hướng tinh gọn và hiệu quả.
- Huy Động Nguồn Lực: Dự kiến dành tối thiểu 3% ngân sách thường xuyên của Bộ cho phát triển KHCN, ĐMST và CĐS, cùng với đó là các chính sách ưu đãi cho doanh nghiệp.
- Triển Khai Chuyển Đổi Số: Hoạt động chuyển đổi số sẽ được thực hiện mạnh mẽ với hạ tầng số và hệ thống thông tin kết nối đồng bộ giữa các cấp.
- Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế: Ngành sẽ thiết lập mạng lưới hợp tác với các tổ chức quốc tế, thu hút chuyên gia và trí thức Việt Nam ở nước ngoài.
Tóm lại
Nghị quyết số 14-NQ/ĐU đại diện cho một bước đi chiến lược quan trọng, nhằm đưa KHCN, ĐMST và CĐS trở thành lực đẩy mạnh mẽ, định hình tương lai ngành nông nghiệp và môi trường trong giai đoạn tới.
