Bộ Công Thương Việt Nam đang đặt ra mục tiêu chuyển đổi toàn bộ nguồn xăng sử dụng cho phương tiện cơ giới sang xăng E10 từ ngày 1 tháng 1 năm 2026. Mặc dù chiến lược này nhằm giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường, nhưng nó cũng dẫn đến nhiều câu hỏi về khả năng tương thích của các phương tiện hiện nay, đặc biệt là xe cũ.
Contents
Xăng E10 và Dự Thảo Chuyển Đổi
Theo dự thảo nêu trên, sau giai đoạn 1 vào năm 2026, sẽ có giai đoạn 2 vào năm 2031, khi toàn bộ xăng sử dụng cho xe chạy bằng động cơ xăng ở Việt Nam phải là E15 hoặc xăng sinh học khác do Bộ trưởng Công Thương quy định. Xăng E10 chứa 10% ethanol, một loại cồn sinh học sản xuất từ thực vật, điều này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn góp phần vào nguồn năng lượng tái tạo.
Tuy nhiên, xăng E10 có khả năng hấp thụ nước từ không khí, dẫn đến khó khăn trong bảo quản. Ông Phạm Đức Nam, một chủ xe từ Hà Nội, bày tỏ lo ngại rằng xăng E10 có thể gây hỏng hóc cho động cơ, nhất là với các bộ phận bằng cao su và nhựa. Anh cho biết đã gặp tình trạng xe bị khựng khi vặn ga khi sử dụng xăng E5 và đã quyết định trung thành với xăng RON 95.
Quan Ngại Từ Doanh Nghiệp và Người Tiêu Dùng
Mặc dù số lượng xăng E5 RON 92 được tiêu thụ trước đây đã ghi nhận một thời gian tăng mạnh, nhưng đến nay, tỷ lệ này đã giảm từ 40% xuống còn khoảng 20%. Nhiều người tiêu dùng vẫn tỏ ra hoài nghi về độ an toàn và hiệu quả của xăng sinh học. Tình trạng này không chỉ diễn ra ở Việt Nam, mà còn tại nhiều quốc gia khác.
Ước tính, Philippines cũng đã buộc sử dụng xăng E10 kể từ tháng 4 năm 2023. Nếu một phương tiện không tương thích với xăng E10, người tiêu dùng tại đây gần như không có lựa chọn thay thế, tạo ra mối quan ngại lớn trong việc bảo đảm khả năng tương thích của các phương tiện ô tô.
Đánh Giá Từ Chuyên Gia
TS Phạm Hữu Tuyến từ Trung tâm nghiên cứu các nguồn động lực cho rằng xăng E10 phù hợp với hầu hết các phương tiện đang lưu hành, nhưng có thể gây ra vấn đề cho các xe đời cũ sử dụng cơ chế hòa khí. Ông Tuyến khuyến nghị các nhà sản xuất nên công bố danh sách các mẫu xe tương thích với xăng E10, kèm theo khuyến cáo sử dụng.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, cũng nhấn mạnh rằng trong khi ethanol là một thành phần tốt giúp giảm phát thải khí nhà kính, nhưng việc bảo quản xăng E10 lại gặp nhiều thách thức. Ethanol dễ hấp thụ nước từ không khí, điều này có thể gây ra hiện tượng phân tách pha, làm giảm chất lượng nhiên liệu và thậm chí gây hỏng động cơ.
Khả Năng Tương Thích của Phương Tiện
Dữ liệu từ nhiều nghiên cứu cho thấy hầu hết các phương tiện hiện đại đều tương thích với xăng E10. Theo Hiệp hội Ô tô châu Âu (ACEA), tất cả ô tô xăng từ năm 2000 trở đi đều an toàn khi sử dụng loại nhiên liệu này. Các hãng xe lớn tại Việt Nam như Toyota, Honda và Ford xác nhận rằng những mẫu xe sản xuất từ năm 2011 hoàn toàn phù hợp với xăng E10.
Tuy nhiên, xe không tương thích với xăng E10 bao gồm các ô tô đời cũ trước năm 2000, đặc biệt là các mẫu xe châu Âu. Đối với xe máy, hầu hết các mẫu xe từ năm 1986 trở đi đều có thể sử dụng xăng E10, miễn là không để xăng lâu trong bình.
Người tiêu dùng cần lưu ý rằng sử dụng không đúng nhiên liệu có thể ảnh hưởng đến chính sách bảo hành của hãng xe. Do đó, việc nắm rõ loại nhiên liệu phù hợp với từng mẫu xe là rất quan trọng.
Lời Khuyên Cho Tài Xế
Đối với những tài xế hiện đang sử dụng xe cũ, việc chuyển đổi sang xăng E10 có thể làm tăng chi phí bảo trì, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu suất tiêu thụ nhiên liệu. PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho biết rằng một nghiên cứu chỉ ra rằng xe máy cũ có thể tiêu hao xăng nhiều hơn từ 2-5% khi sử dụng xăng E10.
Ngoài vấn đề kinh tế, các chủ xe cần chú ý đến việc bảo quản xăng E10. Với khí hậu ẩm ướt ở Việt Nam, việc kiểm tra độ kín nắp bình xăng và hệ thống dẫn nhiên liệu là rất cần thiết để tránh hiện tượng phân tách pha và hỏng hóc động cơ.
Tóm lại
Việc chuyển đổi sang xăng E10 hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức cho người tiêu dùng và doanh nghiệp, đặc biệt là vấn đề tương thích của các phương tiện cũ. Do đó, các tài xế cần chủ động tìm hiểu và điều chỉnh phương tiện phù hợp với loại nhiên liệu mới này để đảm bảo an toàn và hiệu quả khi tham gia giao thông.
