Trong một ngày thu tại Sherbrooke, Canada, các nhà nghiên cứu người Việt Nam đang miệt mài trong phòng thí nghiệm Khoa Công nghệ, góp sức cho sự phát triển của công nghệ xe điện toàn cầu. Dù công việc lặng lẽ nhưng đầy ý nghĩa của họ tạo nền tảng cho tương lai của ngành giao thông tại Việt Nam và thế giới.
Contents
Những khó khăn ban đầu
Nguyễn Phương Chi, nghiên cứu viên sau tiến sĩ, hồi tưởng về những ngày đầu đến Canada, nơi mà không chỉ khí hậu mà còn ngôn ngữ và văn hóa cũng trở thành thách thức lớn. Cô chia sẻ: “Lúc đó em loay hoay mãi. Viết thế nào, bắt đầu từ đâu, cái mình nghĩ thì người ta đã làm rồi.” Sau một năm đối diện với nhiều khó khăn, Chi đã tìm ra phương hướng nghiên cứu thông qua bài toán phân phối năng lượng cho xe điện hai động cơ.
Chi sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các thuật toán để tối ưu hóa dòng năng lượng, giúp kéo dài quãng đường di chuyển của chiếc xe điện. Cô hy vọng nghiên cứu này sẽ góp phần vào việc phát triển xe điện tại quê hương Việt Nam.
Đối mặt với những thách thức mới
Nguyễn An Toàn, một nghiên cứu sinh năm thứ tư từ Quy Nhơn, lại có một hướng đi riêng: xử lý tình huống trượt bánh của xe điện trên các con đường mùa đông. Với đặc điểm khí hậu xứ lạnh, anh dự kiến phát triển một bộ điều khiển cho phép xe điện xử lý tình huống một cách nhanh chóng nhằm bảo đảm an toàn cho người lái. “Quan trọng là thuật toán phải giảm tối đa thời gian tính toán,” anh nói.
Nhờ sự kiên trì và nỗ lực gần bốn năm, Toàn đang tiến gần hơn đến việc đưa ứng dụng nghiên cứu của mình vào thực tế.
Giáo sư và công cuộc nghiên cứu
Đồng hành với Chi và Toàn là PGS.TS. Tạ Cao Minh, chuyên gia nghiên cứu về công nghệ điều khiển ô tô điện. Ông nhấn mạnh rằng công nghệ xe điện là một thế giới nghiên cứu rộng lớn, bao gồm từ công nghệ pin đến phát triển thuật toán điều khiển. Ông chia sẻ: “Mỗi đóng góp tưởng nhỏ bé, nhưng tất cả hợp lại mới tạo thành chiếc xe hoàn chỉnh.”
Theo ông Minh, công việc của những người nghiên cứu trong lĩnh vực này thường rất thầm lặng nhưng không vì thế mà không quan trọng. “Có những nghiên cứu cần đến 10–20 năm mới thành công nghệ ứng dụng. Nếu thiếu đi từng viên gạch nhỏ, sẽ chẳng bao giờ có được công trình lớn.”
Những đóng góp của người Việt tại Canada
Không chỉ Chi và Toàn, các nhà khoa học người Việt tại Canada còn thể hiện sự sáng tạo và quyết tâm trong công việc. Dương Xuân Trường, cựu giảng viên tại Đại học Thái Nguyên, chia sẻ về kinh nghiệm phát hiện lỗi lập trình trong thiết kế cơ khí hàng không tại một công ty ở Québec. Ban đầu, ý kiến của anh không được công nhận do không thuộc chuyên môn trực tiếp, nhưng Trường đã kiên quyết chứng minh cho đến khi đồng nghiệp phải thừa nhận lỗi lầm.
Trường cho biết sự linh hoạt và khả năng nhìn nhận tổng thể của người Việt giúp họ phát hiện những vấn đề mà các chuyên gia chuyên sâu khó nhận diện. Điều này là lý do để các đồng nghiệp quốc tế đánh giá cao người Việt.
Chuyên gia Luật quốc tế Lý Vân Anh và Luật gia hành chính Phạm Ngọc Kim Long cũng khẳng định: “Người Việt Nam thường phải nỗ lực gấp đôi mới đạt thành công như người bản xứ. Nhưng chính tinh thần bền bỉ ấy tạo nên sự khác biệt và niềm tự hào.”
Niềm khao khát góp mặt tại quê hương
Khi nói về Việt Nam, ánh mắt các nhà khoa học đều ánh lên niềm mong mỏi trở về. Nguyễn Phương Chi ước ao được truyền đạt tri thức cho sinh viên trong nước, trong khi Nguyễn An Toàn khao khát rằng các thuật toán của mình sẽ được ứng dụng trên xe điện ở quê hương.
Thầy Tạ Cao Minh nhấn mạnh rằng điều quý giá nhất không phải là công nghệ mà họ mang về, mà là phương pháp nghiên cứu và tri thức. “Một thế hệ sinh viên được đào tạo bài bản sẽ là lực lượng tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn riêng cho Việt Nam,” ông nói.
Niềm tự hào dân tộc chính là động lực lớn nhất cho họ, và từ đó, khát vọng cống hiến cho quê hương trở thành hiện thực.
Hành trình nghiên cứu dài hơi
Con đường nghiên cứu khoa học chưa bao giờ dễ dàng. Mỗi người chỉ góp một phần nhỏ, nhưng sự nỗ lực của họ sẽ mở ra con đường lớn hơn. Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị đã xác định rõ rằng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực phát triển. Những nhà khoa học Việt tại Sherbrooke cùng các nơi khác trên thế giới đang đóng góp tích cực vào sự phát triển khoa học trong nước.
Những dòng code, mô hình, và thuật toán họ đang nghiên cứu không chỉ làm phong phú thêm kho tri thức nhân loại mà còn nâng cao năng lực khoa học của Việt Nam. Trong khi những chiếc xe điện vẫn lăn bánh ngoài kia, ít ai biết rằng sự êm ái của động cơ chính là kết quả của mồ hôi, trí tuệ và những hy sinh thầm lặng.
Tóm lại
Chặng đường nghiên cứu của các nhà khoa học người Việt tại Canada đang kiến tạo tương lai cho giấc mơ ô tô điện tại quê hương, ghi dấu sự đóng góp âm thầm nhưng vô cùng quý giá cho sự phát triển bền vững của ngành giao thông và công nghệ ở Việt Nam.
