Sáp Nhập Hải Phòng và Hải Dương: Một Bước Đột Phá Để Đưa Kinh Tế Tư Nhân Phát Triển Mạnh Mẽ

Ngày 4 tháng 5 năm 2025, Bộ Chính trị Việt Nam đã chính thức ban hành Nghị quyết 68, nhằm thúc đẩy sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân. Mục tiêu hướng tới là đến năm 2030, khu vực này sẽ đóng góp từ 55 đến 58% GDP, 35 đến 40% thu ngân sách quốc gia và có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động. Trong bối cảnh này, việc sáp nhập Hải Phòng và Hải Dương không chỉ đơn thuần là sự cộng gộp địa giới hành chính, mà còn là bước ngoặt tạo ra một thực thể kinh tế mới với quy mô và nguồn lực vượt trội.

Khu Vực Kinh Tế Tư Nhân Trước Sáp Nhập

Trước khi diễn ra sáp nhập, Hải Phòng (cũ) đã có gần 47.000 doanh nghiệp đăng ký, tuy nhiên chỉ khoảng 27.000 doanh nghiệp hoạt động thực sự. Đầu năm 2025, con số doanh nghiệp hoạt động thực tế rơi vào khoảng 23.000, cho thấy một thị trường đầy tiềm năng. Trong giai đoạn từ 2019 đến 2023, khu vực kinh tế tư nhân tại đây đã đóng góp trung bình 43,4% GRDP, 43,2% vốn đầu tư thực hiện và 73,2% việc làm cho thành phố.

Cùng lúc, Hải Dương (cũ) cũng không kém cạnh với hơn 20.000 doanh nghiệp đăng ký, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa, và vốn đăng ký lũy kế lên đến hơn 240.000 – 250.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, khu vực tư nhân tại Hải Dương đóng góp khoảng 72,5% GRDP và 18% thu ngân sách trong năm 2024. Năm đó, GRDP của Hải Dương tăng trưởng mạnh mẽ đến 10,2%, thu ngân sách vượt 30.700 tỷ đồng và chỉ số PCI xếp hạng 14, tăng 3 bậc, chứng minh một môi trường kinh doanh năng động và tiềm năng.

Cấu Trúc Kinh Tế Được Định Hình

Cột trụ của Hải Phòng nằm chủ yếu ở các lĩnh vực cảng biển, logistics và điện tử, điều này đặc biệt thấy rõ qua tập đoàn LG (Hàn Quốc) và hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh của họ. Trong khi đó, Hải Dương ghi dấu ấn với ngành công nghiệp ô tô của Ford và các lĩnh vực cơ khí, chế biến chế tạo. Những lợi thế này góp phần hình thành một cấu trúc kinh tế đa dạng và có tính liên kết ngành rõ nét, tạo điều kiện thuận lợi cho sự cạnh tranh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sau khi hợp nhất, sức bật của “Hải Phòng mới” đã thể hiện rõ rệt. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, GRDP của khu vực tăng lên 11,2%, với công nghiệp tăng trưởng 12,84% và dịch vụ 9,89%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ đạt khoảng 179.900 tỷ đồng, trong đó thu ngân sách đạt 96.800 tỷ đồng, với Hải Phòng (cũ) đóng góp 77.300 tỷ và Hải Dương đóng góp 19.500 tỷ đồng. Những con số này phản ánh một nền tảng tài chính vững mạnh, tạo ra cơ hội cho khu vực tư nhân.

Các Mục Tiêu Chiến Lược Đến Năm 2030

Mục tiêu đầy tham vọng đến năm 2030 của “Hải Phòng mới” là có trên 98.000 doanh nghiệp hoạt động, ít nhất 3 doanh nghiệp lớn tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu và khu vực tư nhân sẽ tăng trưởng bình quân từ 14,5 đến 15% mỗi năm, đóng góp từ 43 đến 45% GRDP, chiếm 60 đến 62% việc làm và nâng cao năng suất lao động khoảng 9,5 đến 10% mỗi năm. Hiện tại, tổng số doanh nghiệp đăng ký trong khu vực đạt khoảng 64.000 đến 68.000, cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn.

Để đạt được các mục tiêu này, “Hải Phòng mới” sẽ triển khai một chương trình hành động cụ thể trong vòng 18 đến 24 tháng. Trọng tâm của chương trình sẽ bao gồm 10 trụ cột chính:

1. Cải Thiện Thể Chế và Nâng Cao PCI

Việc nâng cao chỉ số PCI (chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh) là một yếu tố then chốt. Cần chuẩn hóa quy trình “một cửa số” và giảm thiểu chi phí tồn tại, đặc biệt là thời gian xử lý các thủ tục hành chính.

2. Chiến Lược Doanh Nghiệp Dẫn Dắt

Chương trình sẽ tập trung vào việc đưa ít nhất 3 doanh nghiệp lớn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đến năm 2030, đồng thời “ươm quy mô” cho 200 – 300 doanh nghiệp vừa mỗi năm để phát triển quản trị, vốn và tiếp cận thị trường.

3. Liên Kết FDI với Doanh Nghiệp Nội Địa

Cần có các liên kết rõ ràng giữa doanh nghiệp FDI và nội địa trong các ngành như điện tử, ô tô và logistics. Chương trình “Supplier Day” sẽ được tổ chức thường niên để tăng cường các mối quan hệ này.

4. Hỗ Trợ Tài Chính Cho Doanh Nghiệp Tư Nhân

Một quỹ bảo lãnh tín dụng cấp thành phố cùng với gói tín dụng xanh và các nền tảng công tư sẽ được tổ chức để đảm bảo doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể tham gia vào chuỗi cung ứng công.

5. Khuyến Khích Chuyển Đổi Số

Chuyển đổi số là một phần không thể thiếu trong chiến lược này. Từng doanh nghiệp vừa và nhỏ cần sử dụng hóa đơn điện tử và chương trình “SME Data Ready” để kết nối cơ sở dữ liệu.

6. Đẩy Mạnh Chuyển Đổi Xanh

Đưa ra những ưu đãi cho các doanh nghiệp đạt tiêu chuẩn về môi trường thông qua các chỉ số ESG (môi trường, xã hội, quản trị doanh nghiệp).

7. Phát Triển Nguồn Nhân Lực

Cần hình thành sự liên kết giữa trường nghề, doanh nghiệp và doanh nghiệp FDI để đảm bảo có đủ nguồn nhân lực chất lượng cho các ngành chủ chốt.

8. Bảo Vệ Thương Mại và Tiêu Chuẩn

Cần có các trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu về tiêu chuẩn quốc tế và phòng vệ thương mại để bảo vệ lợi ích của các doanh nghiệp địa phương.

9. Phát Triển Thị Trường và Thương Hiệu

Xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu “Made in Hai Phong New City” cho các sản phẩm đạt tiêu chí chất lượng và xanh.

10. Quản Trị Thực Thi và Dữ Liệu Mở

Chương trình sẽ công khai mục tiêu về doanh nghiệp và quy mô kinh tế để đảm bảo minh bạch và trách nhiệm trong việc thực hiện chiến lược.

Tương Lai Ánh Sáng Của “Hải Phòng Mới”

Sự ra đời của “Hải Phòng mới” đã tạo ra một thực thể kinh tế và hành chính với tiềm năng mạnh mẽ, kết hợp các lợi thế về cảng biển và logistics cũng như các ngành công nghiệp chế biến chế tạo và ô tô. Khu vực doanh nghiệp tư nhân, vốn đang là động lực quan trọng, đang đứng trước một cơ hội lớn để mở rộng quy mô và nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, để biến những tiềm năng này thành hiện thực, cần có một lộ trình hành động rành mạch và hiệu quả, cùng với cơ chế giám sát công khai, bảo đảm rằng “Hải Phòng mới” không chỉ trở thành trung tâm phát triển kinh tế tư nhân hàng đầu miền Bắc, mà còn góp phần vào mục tiêu quốc gia về một nền kinh tế tự chủ, xanh và bền vững.

Tóm lại

Sáng kiến sáp nhập giữa Hải Phòng và Hải Dương được kỳ vọng sẽ giúp hình thành một trung tâm kinh tế mạnh mẽ, khai thác đầy đủ tiềm năng của các lĩnh vực kinh tế chủ lực và thúc đẩy sự phát triển của khu vực doanh nghiệp tư nhân trong tương lai.